Als je kat in huis op dezelfde plek plast, voelt het alsof je in een loop zit: jij maakt schoon, je denkt “nu is het weg”, en toch ligt er weer een plas. Dit patroon is super logisch vanuit je kat bekeken. Eén vaste plek betekent meestal:
1) geurspoor (voor je kat nog aanwezig),
2) gewoonte (het wordt een “vaste toiletruimte”), en/of
3) veiligheid (die plek voelt rustiger dan de kattenbak).
In deze blog leer je hoe je dit doorbreekt met een aanpak die tegelijk werkt op plek, bak en gedrag. Alleen schoonmaken is bijna nooit genoeg — je moet het systeem veranderen.
Wil je eerst het grote overzicht? Begin bij kat plast in huis.
Begrijp je liever eerst de mogelijke oorzaken? Lees waarom plast een kat in huis.
Waarom kiest je kat steeds dezelfde plek?
1) Geurspoor: jij ruikt het niet, je kat wel
Katten ruiken vele malen sterker dan wij. In hout, kitranden, tapijt, banken en matrassen kan urine diep trekken. Voor jou lijkt het “schoon”, maar voor je kat is het nog steeds: “hier kan ik plassen”.
2) Gewoonte: herhaling = automatisch gedrag
Als je kat meerdere keren succes heeft (plassen, weggaan, geen negatieve ervaring), wordt het snel een routine. Net zoals wij automatisch naar hetzelfde toilet gaan.
3) Veiligheid: die plek voelt rustiger dan de bak
De vaste plek is vaak:
- een slaapkamerhoek,
- achter een bank,
- op een kleed,
- in een stille kamer,
- of dicht bij jou (bed/wasgoed).
Dat zijn plekken waar je kat zich beschermd voelt. Als de kattenbak op een drukke, lawaaierige of “klem”-plek staat, is het logisch dat je kat kiest voor de veilige optie.
Eerst check: plassen of sproeien?
Een vaste plek kan óók markeren zijn (sproeien), zeker als het tegen een wand of meubel is.
- Grote plas op de vloer/kleed = vaker plassen
- Kleine beetjes tegen verticale vlakken = vaker sproeien
Als je vermoed dat stress of “boosheid” meespeelt, lees ook kat plast in huis uit protest. Dat helpt je beter inschatten of het stress/territorium is.
Stap 1: stop het patroon meteen (binnen 24 uur)
Je doel is simpel: voorkom herhaling terwijl je de oorzaak oplost.
Optie A: blokkeren (meest effectief)
- Zet een stoel/krat/wasmand op de plek
- Sluit de kamer tijdelijk af
- Plaats een groot, moeilijk verplaatsbaar object
Optie B: onaantrekkelijk maken (als blokkeren niet kan)
- Leg aluminiumfolie of een plastic beschermlaag neer
- Gebruik een tijdelijk kleed of afdekking die je makkelijk kunt wassen
- Maak de plek “drukker” (looproute, stoel) zodat het minder veilig voelt
Let op: dit is tijdelijk. Het is een hulpmiddel om het patroon te breken.
Stap 2: schoonmaken op “katten-neus”-niveau
Je hebt maar één doel: het geurspoor breken, niet maskeren.
Wat je wel doet
- Dep eerst droog (niet wrijven)
- Reinig, laat goed inwerken, laat volledig drogen
- Herhaal indien nodig (zeker bij tapijt/hout)
Wat je niet doet
- Parfum of luchtverfrisser over urine (maskeren)
- Heftige chloor- of ammoniakachtige geuren (kunnen het juist verstoren of triggeren)
- Nat laten staan (geur blijft in materiaal)
Als de plek al “maanden” een probleem is, is een dubbele aanpak nodig: grondig reinigen + blokkeren + kattenbakoptimalisatie tegelijk.
Stap 3: maak de kattenbak logischer dan de probleemplek
Je wint pas echt als je kat denkt: “de bak is de beste plek”.
Aantal kattenbakken
- 1 kat: idealiter 2 bakken
- Meerdere katten: aantal katten + 1
Locatie: veiligheid boven alles
Katten willen kunnen plassen zonder verrast te worden. Zet de bak:
- niet in een klemhoek,
- niet naast lawaai (wasmachine),
- niet in een drukke doorgang,
- maar wel toegankelijk.
Pro-tip bij vaste plasplek:
Zet tijdelijk een extra bak in de buurt van de probleemplek (niet precies erop, maar in dezelfde zone). Zodra het stabiel is, verplaats je die bak heel geleidelijk (paar dagen per stap) naar de ideale plek.
Stap 4: gebruik “plaatsing” als training (zonder stress)
Als je kat altijd in dezelfde kamer plast, is de kans groot dat:
- die kamer het veiligst voelt, of
- de route naar de bak stressvol is, of
- de bak daar te ver weg is.
Training via logische routes
- Maak de route naar de bak vrij en rustig
- Voeg een extra bak toe op de “veilige” verdieping/ruimte
- Zet voer/water niet pal bij de bak (katten scheiden graag)
Stap 5: los de oorzaak achter de vaste plek op
Een vaste plek is een symptoom. Dit zijn de meest voorkomende oorzaken die eronder zitten:
Kattenbak-aversie
- vulling niet fijn,
- bak te vies,
- baktype niet prettig,
- locatie onveilig.
Stress
- verandering in huis,
- andere kat/hond,
- bezoek, verbouwing,
- minder routine.
Als jij het gevoel hebt “mijn kat plast in huis en ik weet niet waarom”, ga dan naar mijn kat plast in huis. Dat is het praktische stappenplan om de oorzaak te vinden.
Medisch ongemak
Bij pijn kan je kat kiezen voor zachte, rustige plekken (kleed/bed). Als het plots begon of je kat vaker naar de bak gaat: neem het serieus.
Stap 6: wat als je kat ineens op bed plast?
Bedplassen is berucht. Vaak is het een mix van:
- veiligheid (jouw geur),
- zachtheid (comfort),
- rust (geen andere dieren),
- en soms stress/medisch.
Aanpak:
- slaapkamer tijdelijk dicht (als het kan)
- matras beschermen + grondig reinigen
- extra bak in de buurt
- routine + stressprikkels verminderen
Als het bedplassen samenvalt met veranderingen of spanning, is kat plast in huis uit protest een logische verdieping.
Stap 7: wanneer weet je dat het “onder controle” is?
Je ziet stabiliteit als:
- je kat 7–14 dagen consequent de bak gebruikt
- er geen nieuwe plasplekken ontstaan
- je kat rustiger is rond de bak (geen aarzeling)
Pas dan ga je afbouwen:
- blokkade van de plek weghalen (geleidelijk)
- extra bak pas later verplaatsen of weghalen (stap voor stap)
Veelgemaakte fouten (die het patroon terugbrengen)
- Na 2 goede dagen denken “het is opgelost” en alles terugzetten
- Extra kattenbak meteen weghalen
- Plasplek open laten terwijl de oorzaak nog niet is aangepakt
- Straffen (stress ↑, probleem ↑)
FAQ
Moet ik de kattenbak op de plasplek zetten?
Soms kan het tijdelijk helpen, maar meestal is “ernaast in dezelfde zone” beter. Op de exacte plek kan je kat juist blijven associëren met urinegeur of weerstand voelen.
Waarom doet mijn kat dit alleen als ik niet thuis ben?
Dat wijst vaak op stress, routineverandering, of het gevoel dat de bak onveilig is. Als je vermoed dat stress de kern is, kijk dan bij kat plast in huis uit protest.
Hoe lang duurt het doorbreken van een vaste plek?
Als je het patroon direct blokkeert en de bak optimaliseert, zie je vaak binnen 1–2 weken duidelijke verbetering. Hardnekkige gewoontes kunnen 3–4 weken vragen.
Samenvatting
Als je kat op dezelfde plek plast, is dat meestal:
- geurspoor (voor je kat nog aanwezig),
- gewoonte (routine),
- en/of veiligheid (de bak voelt minder veilig).
De oplossing is een combinatie:
1) herhaling voorkomen (blokkeren/onaantrekkelijk maken),
2) geurspoor écht breken,
3) kattenbak aantrekkelijker en veiliger maken,
4) onderliggende oorzaak aanpakken (stress/aversie/medisch).
