Wanneer een poes plast in huis, voelt dat vaak extra frustrerend omdat je het idee kunt krijgen dat het “onlogisch” is: poezen sproeien toch minder dan katers? Klopt — maar plassen buiten de kattenbak komt óók bij poezen heel vaak voor. En net als bij katers is het meestal geen “stout gedrag”, maar een signaal: lichamelijk ongemak, stress, kattenbak-aversie, of een combinatie daarvan.
In deze blog krijg je een praktische aanpak die past bij poezen: waar je op let, hoe je het verschil ziet tussen plassen en markeren, en hoe je de kans op herhaling zo klein mogelijk maakt.
Voor het complete overzicht en de basisaanpak: begin bij kat plast in huis.
Wil je vooral begrijpen wat de oorzaak kan zijn? Lees ook waarom plast een kat in huis.
1) Plast je poes of markeert ze?
Bij poezen is het vaker plassen dan sproeien, maar markeren kan wel degelijk voorkomen, bijvoorbeeld bij stress of territorium.
Plassen
- Grotere plas
- Vaak op horizontale plekken: vloer, kleed, bed, wasmand
- Regelmatig gelinkt aan pijn/urinewegklachten of kattenbak-issues
Markeren
- Kleinere hoeveelheid
- Soms tegen een rand/verticale plek
- Vaak bij verandering in huis of conflict met andere dieren
Twijfel je? Ga ervan uit dat er een medische reden kán zijn totdat je die hebt uitgesloten.
2) Medische oorzaken die je bij poezen niet wilt missen
Bij poezen zie je regelmatig dat lichamelijk ongemak zich vertaalt naar “plassen op een plek die veilig voelt” (zoals het bed of een zacht kleed). Dat lijkt dan op gedrag, maar kan puur comfortabelheids- of pijnvermijding zijn.
Signalen die passen bij medisch ongemak
- Vaker naar de bak, kleine beetjes
- Onrustig gedrag rond plassen
- Likken aan het geslachtsdeel
- Sterke geur, bloed, of plots veel ongelukjes
- Verstoppen of sneller geïrriteerd
Praktische tip
Als je poes ineens start met plassen in huis: maak een korte observatielijst:
- Wanneer (ochtend/avond)?
- Waar (altijd dezelfde plek of wisselend)?
- Hoeveel?
- Welke veranderingen waren er in huis?
Die info maakt het veel makkelijker om de oorzaak te vinden en sneller tot een oplossing te komen.
3) Kattenbak-aversie: bij poezen vaak subtiel, maar krachtig
Poezen zijn vaak extreem kieskeurig. Een paar dingen die voor jou klein lijken, kunnen voor je poes een reden zijn om de bak te vermijden.
De 4 grootste kattenbak-triggers
- Te weinig bakken
Idealiter: 1 poes → 2 bakken. Meerdere katten: aantal katten + 1. - Verkeerde locatie
Een plek waar ze zich niet veilig voelt (drukke doorgang, lawaai, klemhoek). - Vulling die “niet prettig” is
Vooral als je net veranderd bent van korrel, geur of structuur. - Baktype
Sommige poezen haten een kap (lucht, geluid, opgesloten gevoel), andere vinden juist een kap fijn. Als je poes ineens problemen heeft na een verandering, ga dan terug naar “simpel” en test één variabele tegelijk.
Heb je het gevoel dat je poes vooral “een voorkeurplek” heeft waar ze telkens terugkomt? Lees dan kat plast in huis op dezelfde plek, want dat gaat over geurspoor, gewoonte en hoe je dat doorbreekt.
4) Stress bij poezen: niet altijd zichtbaar, wel meetbaar
Stress bij poezen zie je vaak niet als paniek, maar als:
- Meer slapen of juist onrustig rondlopen
- Minder spelen
- Minder sociaal of sneller geprikkeld
- “Onlogische” plasplekken (bed, kleding, bank)
Typische stress-triggers
- Nieuwe mensen of dieren in huis
- Verhuizing/verbouwing
- Andere kat die “subtiel domineert”
- Verandering van routine (werktijden, vakantie, oppas)
- Te weinig rustige schuilplekken
Soms noemen mensen dit “protest”. Maar meestal is het stresscommunicatie. Als jij dat herkent, lees dan kat plast in huis uit protest.
5) Waarom poezen vaak op bed, kleed of wasgoed plassen
Dit is zo’n klassieker dat het bijna een patroon lijkt.
Waarom gebeurt dit?
- Zachte ondergrond voelt prettig bij pijn/irritatie
- Het ruikt sterk naar jou (veiligheid)
- Het is rustig en vaak “niet in het zicht” van andere dieren
- Als er eenmaal geurspoor is: herhaling ligt voor de hand
Wat helpt direct
- Goed schoonmaken zonder geurspoor
- Tijdelijk afsluiten/afdekken van de plek
- Tegelijk: extra bak op een veilige, rustige plek
Als je poes niet op één plek plast maar op meerdere plekken in huis, bekijk dan kat plast overal in huis.
6) Een plan dat werkt (zonder straf, mét logica)
Hier is een aanpak die in veel huishoudens werkt, juist omdat hij simpel is en je niet alles tegelijk hoeft te veranderen.
Fase 1 — Stabiliseren (dagen 1–3)
- Zet 1 extra kattenbak neer op een rustige plek (liefst in de buurt van de probleemzone, maar niet ernaast)
- Houd routine voorspelbaar (voeren, spelen, rust)
- Schoonmaak: verwijder geurspoor zo goed mogelijk
- Observeer: plaats, timing, hoeveelheid
Fase 2 — Optimaliseren (week 1)
- Maak bakken aantrekkelijk: schoon, geurloos, fijn grit
- Test baktype (open/kap) als je verdenkt dat dit meespeelt
- Voeg veilige rustplekken toe (doos, mand, hoog plekje)
- Meerdere waterpunten, zodat ze minder stress heeft
Fase 3 — Afleren en voorkomen (week 2–4)
- Beloon gewenst gedrag (rust, bakgebruik)
- Maak de oude plasplek tijdelijk onaantrekkelijk
- Houd extra bak nog even aan, bouw pas af als het stabiel is
Wil je een nog concreter stappenplan om dit af te leren, inclusief valkuilen en wat je wanneer verandert? Lees katten plassen in huis afleren.
7) Wat als je poes “gezond” is maar toch plast?
Dan is het vaak een mix van:
- onveilig gevoel bij de bak (locatie/andere kat)
- geurspoor op een alternatieve plek
- routine- of omgevingsstress
- te weinig keuze (maar 1 bak, maar 1 locatie)
Het klinkt gek, maar keuze is voor katten veiligheid. Eén bak op één plek kan voor jouw poes prima zijn… tot er iets verandert. Daarna voelt het ineens onveilig.
8) Veelgemaakte fouten (en waarom ze averechts werken)
- Straffen: verhoogt stress en maakt plassen waarschijnlijker
- Alles tegelijk veranderen: je weet daarna niet wat werkte
- Bak weghalen bij “probleemplek”: je verliest juist de kans om je poes een veilige route terug naar de bak te geven
- Alleen de plasplek aanpakken: als de oorzaak blijft, verplaatst het probleem
FAQ
Is het normaal dat een poes in huis plast tijdens loopsheid?
Sommige poezen kunnen rond hormonale fases anders gedrag vertonen. Toch blijft de basis: medisch uitsluiten en kattenbak/omgeving optimaliseren. Als het structureel blijft, is er meestal meer aan de hand dan alleen “hormonen”.
Hoe lang duurt het voordat het beter wordt?
Als het vooral kattenbak/omgeving is: soms zie je binnen enkele dagen verbetering. Als het stress/gewonte is: reken eerder op 2–4 weken consequent handelen.
Moet ik twee kattenbakken hebben voor één poes?
Het is niet “moet”, maar het is vaak de snelste manier om keuze en veiligheid te bieden. Vooral als je poes stressgevoelig is.
Samenvatting
Wanneer een poes plast in huis, is dat meestal:
- medisch ongemak of urinewegproblemen,
- kattenbak-aversie (locatie/vulling/baktype),
- stress of conflict,
- of een combinatie met geurspoor en gewoonte.
Begin met uitsluiten wat medisch kan zijn, maak daarna de kattenbak-setup zo veilig en aantrekkelijk mogelijk, en pak geurspoor en stress tegelijk aan.
